|
Wychowanie Staffordshire Bull Terriera:
Wychowanie psiaka czyli czas ustalenia hierarchii w stadzie i kroki następne.
Etap ustalania hierarchii (12 do 16 tygodni):
"Mniej więcej w tym wieku psiak przestaje być szczeniakiem, a staje się młodym
dorosłym. Czuje się już zadomowiony w swoim nowym otoczeniu. Często nadmiernie
zażywa wolności i otrzymuje przywileje, których nie miałby nigdy pozostając w
gnieździe z matką i rodzeństwem, lub żyjąc w stadzie zdziczałych lub dzikich
psów.. Patrząc z naszego, ludzkiego punktu widzenia, wciąż postrzegamy takiego
dwunasto- czy szesnastotygodniowego psa jako szczeniaka i tolerujemy w jego
zachowaniu rzeczy, których nigdy nie zaakceptowalibyśmy u dorosłego psa..
Zupełnie zapominamy o tym, że psy rozwijają się znacznie szybciej niż ludzie.. A
przeciez- skoro nie akceptujemy zuchwałości dziesięcio czy dwunastolatka, nie
powinnyśmy zatem zezwalać na nia podrastającym szczeniakom. Te fazę rozwoju
nazywa się często faza ząbkowania-zmiany zębów. Charakteryzuje się ona
nieodmiennie gryzieniem wszystkiego, co popadnie. Psiaka w tym okresie zaczyna
czuć się coraz bardziej pewny siebie i próbuje ustalić wstępnie hierarchię
stada, w którym się znalazł. Dr. Ian Dunbar z Kalifornii próbował ostatnimi laty
ustalić, w jaki sposób przebieg socjalizacji z psami i z ludźmi szczeniąt w
wieku między dwunastym a osiemnastym tygodniem życia wpływa na późniejsze
zachowania dorosłego psa.. jego doświadczenia obejmowały wizyty szczeniaka w
psim przedszkolu, gdzie małe psy uczyły się opanować lęk na widok tych dużo
większych.. Duże zaś uczyły się zachowywać delikatnie w obecności małych.
Program przedszkola obejmował wprowadzenie szczeniaków w sytuacje, z jakimi
przyjdzie im się zmierzyć w dorosłym życiu., jak choćby lekarska kontrola
pazurów, oczu czy gruczołów około odbytowych.. Cała rodzina , nie wyłączając
dzieci, była zapraszana do udziału w takich przedszkolnych spotkaniach.
Właściciele uczyli się jak sprawić aby psiak reagował na ich komendy- chodź,
stój itd. Psia młodzież uczyła się natomiast przebywania z dziećmi. Tymi nad
wyraz ruchliwymi, obdarzonymi piskliwymi głosami istotami, z którymi nigdy nie
wiadomo, co tez im strzeli do głowy, i nigdy nie wiadomo-czy już się trzeba bać
czy bronić się. Okres pomiędzy dwunastym a osiemnastym tygodniem wybrano z
następujących powodów:
1.Lekarz weterynarii nie zgodzi się, aby młodszy niż dwunastotygodniowy
szczeniak stykał się z innymi psami, ze względu na kwarantannę poszczepienną.
2.Kiedy szczeniak ukończy osiemnaście tygodni, w jego organizmie zachodzą
znaczące zmiany. U samców rośnie poziom testosteronu. Zmienia się nie tylko
nastawienie do innych psów ale i nastawienie innych psów do nich.. To naturalne-
przestają być szczeniakami. Takie przedszkolne klasy dla podrastających
szczeniąt są już znane także w Anglii i doradzałbym wszystkim, którzy maja
niewielkie doświadczenie w wychowaniu szczeniąt, aby skorzystali z możliwości
udziału w takich zajęciach. Wyniki badań dowodzą, że ze szczeniąt które
uczęszczały do psich przedszkoli, wyrastają psy znacznie łatwiejsze w
prowadzeniu. Bardzo rzadko wdają się one w walki z innymi psami, nie przejawiają
agresji w stosunku do ludzi i są znacznie lepszymi pacjentami, gdy zajdzie
potrzeba interwencji weterynaryjnej.
Faza ucieczek (4 do 8 miesięcy):
Skłonność do ucieczek można by określić jako zew wolności. W tym okresie pies,
który do tej pory posłusznie reagował na wołanie i szybko wracał do właściciela,
kiedy usłyszy swoje imię, zatrzymuje się, zawiesza wzrok gdzieś w przestrzeni,
by w końcu pójść w przeciwna stronę. Wśród dzikich zwierząt jest to zupełnie
normalne zachowanie. Znaczy to tyle, że młody samiec lub samica zaczyna
rozglądać się za odpowiednim partnerem seksualnym ( mniej więcej w tym samym
czasie młode samice mają pierwsza cieczkę) lub postanawia zwiedzić okolice na
własna rękę. Ta faza rozwoju odpowiada wiekowi czternastu, szesnastu lat u
ludzi. Nie znaczy to wcale, że pies ucieka stale przez cztery miesiące. Na ogół
trwa to kilka dni, czasami miesiąc, zawsze w tych granicach czasowych. Dalsze ,
głęboko zakorzenione kłopoty z przychodzeniem psa na wołanie mogą wynikać wtedy,
gdy odkryje on, że nieposłuszeństwo może być świetna zabawą. Nader zabawne może
okazać się spotkanie i pogonienie zająca czy wyjedzenie kanapek, niebacznie
pozostawionych przez odpoczywająca na pikniku rodzinę końcu atrakcja może być
spotkanie młodej chętnej do figli suczki, z która można gadać się po parku.
Kiedy p dwóch godzinach takiej pysznej zabawy winowajca natknie się na
wściekłego, nie kryjącego swojego zdenerwowania właściciela, trudno się dziwić,
że uzna go za zdecydowanie mniej atrakcyjnego od przeżytych dopiero co przygód.
Powrót do nieprzyjaźnie nastawionego właściciela skojarzy się na długo z
przykrością, a ucieczka prawem kontrastu - z przyjemnością. Wiedząc o tym
naturalnym instynkcie, właściciele psów powinni w tym okresie zwracać szczególna
uwagę na zachowanie swoich podopiecznych. Kiedy zauważą skłonność do nagłego
znikania na dobrze sobie znanym terenie, mogą kontynuować spacery po tym samym
terenie , ale na dłuższej smyczy. Mogą tez chodzić na spacery w miejsca dotąd
psom nie znane. To drugie rozwiązanie wzmocni więzi w stadzie i będzie stanowiło
doskonałą wskazówkę dla psa, że to właśnie właściciel jest przewodnikiem stada.
Okres dojrzewania (6 do 14 miesięcy):
W organizmach psów i suk zachodzą w tym okresie duże zmiany hormonalne. Reakcje
organizmu na te zmiany u psów są osobnicze, podobnie jak to jest u
dojrzewających ludzkich nastolatków. Niektóre nastolatki mają pryszcze, inne
irracjonalne problemy emocjonalne. Zdarzają się, choć nie często tacy , którzy
przechodzą ten trudny okres niemal niezauważalnie. Ci z nas, którzy maja własne
dzieci, wiedza świetnie jak trudny i skomplikowany jest dla naszych dzieci ten
okres hormonalnych zmian. Wiemy tez doskonale, jak ciężki i frustrujący jest ten
okres dla nas, rodziców. Dla psów okres dojrzewania jest tak samo trudny. Kiedy
ciało zmaga się z ustawieniem nowej równowagi hormonalnej, pojawiają się efekty
uboczne. Niektóre zmiany w zachowaniu mogą nawet przestraszyć właścicieli.
Klasycznym przykładem jest odmienna niż dotąd reakcja psa na rzeczy dobrze mu
znane. Coś, obok czego przechodził obojętnie wzbudza w nim teraz złość, agresję
lub strach.. Niewłaściwa reakcja właściciela na te anomalie zachowania, może w
dużym stopniu zaważyć na charakterze dorosłego psa. Kiedy na przykład pies
zaczyna szczekać na doskonale znane sobie krzesło, które przesunięto w nieco
inne miejsce, właściciel nie powinien zachęcać go, nawet łagodnie, do podejścia
i sprawdzenia co to jest. Jeszcze większym błędem będzie wręcz zmuszenie psa ,
aby podszedł do obiektu wzbudzającego lęk, bo na całe życie może mu pozostać
uraz, kojarzący to konkretne krzesło z czymś przerażającym. Błąd polega tu na
połączeniu ośmielania zwierzęcia z jednoczesnym nagrodzeniem. ("Chodź to zobacz,
dobry piesek").Znacznie rozsądniej uczyni właściciel ignorując fanaberie psa.
Powinien usiąść na krześle ze słowami " nie zachowuj się jak durny pies" i
spokojnie poczekać co będzie. Po paru chwilach pies skojarzy " och to tylko to
krzesło, nie zorientowałem się, bo je przestawiono" i spokojnie podejdzie do
mebla. Reakcja właściciela na irracjonalne zachowania dorastającego psa może
ukształtować wzór zachowania w całym dorosłym życiu.. Może być pewien, że
osiągnie skutek odwrotny od oczekiwanego i to zarówno w postępowaniu z psem ,
jak i z nastolatkiem, starając dodawać mu odwagi, stwarzać cieplarniane warunki
i usuwać wszelkie przeszkody drugiej strony równie złe skutki przyniesie karanie
za takie zachowania. Trzeba pamiętać że w okresie dojrzewania niewiele jest
logiki w postępowaniu młodzieży. Swoim zachowanie właściciel musi upewnić psa,
że jego młodzieńcze brewerie nie będą w żaden sposób nagradzane. Jeśli jednak
dziwne zachowania psa będą powtarzać się kilka dni z rzędu, trzeba się
zastanowić, czy nie kryją się za nim inne niż dojrzewanie przyczyny.
Wiek dojrzały (1 do 4 lat):
Mniej więcej do czterech miesięcy fazy rozwoju szczeniąt różnych ras pokrywają
się.. Później pojawiają się pewne różnice. generalnie psy małych ras wchodzą w
poszczególne fazy nieco szybciej niż dużych. Okres dojrzewania aż do osiągnięcia
pełnej dojrzałości trwa od roku do czterech lat w zależności od rasy i wielkości
psa. Wraz z osiągnięciem pełnej dojrzałości pojawia się potrzeba
przewartościowania hierarchii stada. W tym okresie pies ustala swoja pozycje w
stadzie raz na zawsze."
1. John Fisher, "Okiem psa",Państwowe Wydawnictwo Rolnicze I Leśne, Warszawa
1994 wyd I
|